Movement là gì mà lại được gọi là “trái tim” của đồng hồ và là yếu tố then chốt quyết định việc đồng hồ có thể tiếp tục chạy hay không? AE-Store sẽ giải mã thắc mắc này ngay trong bài viết dưới đây. Đồng thời chia sẻ thêm cho bạn về các loại Movement phổ biến hiện nay. Kèm theo đó là gợi ý chọn và cách bảo quản bộ máy đúng cách. Để đồng hồ của bạn luôn bền bỉ, sống mãi với thời gian.
1. Giải mã: Movement là gì trong đồng hồ?
Trong đồng hồ, Movement chính là “trái tim” – Bộ máy điều khiển mọi chuyển động và tính năng. Không chỉ giúp kim lướt mượt trên mặt số, bộ chuyển động này còn cung cấp năng lượng cho loạt chức năng phức tạp như bấm giờ (Chronograph), lịch vạn niên hay hiển thị múi giờ kép.
Tùy thuộc vào loại đồng hồ, các bộ phận bên trong movement có thể là cơ khí (như bánh răng, dây cót, bộ thoát) hoặc điện tử (như pin, mạch tích hợp IC, tinh thể thạch anh).
2. Các loại Movement – Bộ máy đồng hồ phổ biến hiện nay
2.1 Mechanical Movement – Bộ máy cơ học
Bộ máy cơ học (Mechanical Movement) chính là “trái tim” của những chiếc đồng hồ truyền thống. Khác biệt hoàn toàn với các loại máy khác, nó vận hành nhờ sự phối hợp tinh xảo của hàng trăm linh kiện cơ khí nhỏ bé, không hề phụ thuộc vào điện tử hay pin. Đây là thành quả của quá trình chế tác khắt khe từ những người thợ lành nghề, mang lại chất lượng vượt trội.
2.1.1 Nguyên lý hoạt động của bộ máy cơ học:
Bộ máy cơ hoạt động hoàn toàn nhờ năng lượng cơ học từ dây cót. Khi lên cót, lò xo sẽ tích trữ năng lượng, sau đó truyền qua hàng loạt bánh răng ăn khớp với nhau. Toàn bộ chuyển động này sẽ kiểm soát tốc độ nhả năng lượng, từ đó duy trì hoạt động chính xác cho đồng hồ.
2.1.2 Các loại bộ máy cơ học:
Bộ máy cơ học có hai loại gồm: Bộ máy lên dây cót thủ công (Manual Movement) và Bộ máy lên dây cót tự động (Automatic Movement). Trong đó:
Manual Movement:
-
Manual Movement là bộ máy lâu đời nhất
– Đây là bộ máy lâu đời nhất, được dân chơi và dân sưu tầm đánh giá cao nhờ vào kỹ thuật chế tác đỉnh cao. Để nhận dạng, bạn chỉ cần nhìn vào mặt sau, nếu bộ máy hở lộ, có thể quan sát dễ dàng thì đó chính là Manual Movement.
– Để Manual Movement hoạt động đều đặn mỗi ngày, bạn phải xoay núm vặn ở phần hông của đồng hồ để lên dây cót. Khi đó, dây cót sẽ từ từ giãn ra, giải phóng năng lượng cho hệ thống bánh răng truyền động, giúp kim đồng hồ và các tính năng phức tạp vận hành trơn tru.
– Thời gian trữ cót dao động từ 24 giờ, vài ngày đến cả tuần, tùy vào dòng máy. Ví dụ như Panerai Luminor 1950 GMT – Chiếc đồng hồ này có thể dự trữ năng lượng tới tận 8 ngày, điều đó có nghĩa là cứ 8 ngày bạn mới cần phải lên dây cót cho đồng hồ một lần.
– Nhược điểm của Manual Movement:
- Nặng và dày hơn do có thêm trọng lượng từ bộ dao động bên trong
- Nếu lên dây cót quá tay, dây cót có thể bị đứt, núm vặn bị lệch và gioăng núm dễ bị tổn hại
- Giá thành cao hơn so với đồng hồ cơ có bộ máy lên dây cót tự động (Automatic Movement).
Automatic Movement:
– Là phiên bản ngược lại hoàn toàn của Manual Movement. Thay vì dùng tay để lên dây cót, bộ máy này tự động tích trữ năng lượng qua các chuyển động của cổ tay. Bởi trong cấu tạo đồng hồ cơ sở hữu Automatic Movement có thêm Rotor (Một cánh quạt nhỏ). Rotor có nhiệm vụ quay, truyền năng lượng lên dây cót và giúp đồng hồ chạy mỗi khi tay cử động.
– Nhược điểm của Automatic Movement:
- Automatic có độ chính xác thấp hơn. Sai số rơi vào khoảng 5 – 20 giây/ngày.
- Khi Rotor quay sẽ tạo ra tiếng ồn nhỏ và cần đeo ít nhất 8 tiếng mỗi ngày để đảm bảo đồng hồ luôn đủ năng lượng.
2.2. Quartz Movement – Bộ máy thạch anh
Quartz Movement là gì? Đây là bộ máy tạo ra năng lượng nhờ vào pin. Vậy nên chẳng cần lên dây như bộ máy cơ học. Chi phí thay pin cũng thấp, ít phải bảo trì và đặc biệt hiển thị giờ giấc với độ chính xác cao.
2.2.1 Nguyên lý hoạt động của Quartz Movement
Quartz Movement hoạt động nhờ vào nguồn năng lượng đến từ Pin. Khi pin truyền dòng điện vào một tinh thể thạch anh nhỏ, tinh thể này sẽ dao động với tần số cực kỳ ổn định (thường là 32.768 Hz). Những dao động đều đặn đó được bộ mạch điện tử chuyển đổi thành các xung động, điều khiển động cơ bước và giúp kim đồng hồ di chuyển chính xác theo từng giây.
Khám phá một số mẫu Đồng Hồ Casio có bộ máy Quartz Movement đang bán chạy tại AE-Store – Cửa hàng đồng hồ Casio chính hãng đầu tiên tại Việt Nam mang tới chính sách MUA GÓP ĐỒNG HỒ – LÃI SUẤT 0% cho khách hàng:
2.2.2 Ưu điểm và nhược điểm của bộ máy Quartz
Về ưu điểm của Quartz Movement:
– Chính xác vượt trội: Sai số chỉ khoảng ±15 giây/tháng – Ăn đứt đồng hồ cơ cả chục lần.
– Giá “mềm”, dễ tiếp cận: Dù bạn là học sinh, sinh viên hay người đã đi làm đều có thể sở hữu nếu muốn.
– Bền bỉ & ít hỏng vặt: Cấu tạo đơn giản, ít linh kiện nên giảm thiểu rủi ro hỏng hóc.
– Tiết kiệm pin: Một viên pin có thể dùng từ 1 – 5 năm, thậm chí hơn với máy năng lượng mặt trời.
– Gọn nhẹ, mỏng hơn: Không cần bộ máy cồng kềnh như đồng hồ cơ nên thiết kế thoải mái hơn.
Nhược điểm của bộ máy Quartz:
– Không “chất” bằng đồng hồ cơ: Thiếu đi sự phức tạp, mê hoặc của bộ máy cơ thủ công.
– Hết pin là ngừng chạy: Dù pin lâu hết, nhưng khi “chết”, đồng hồ sẽ dừng hoạt động ngay.
– Khó sửa khi IC hỏng: Hỏng mạch điện (IC) là xác định – vì thường không sửa mà phải thay cả module.
– Giá trị sưu tầm thấp: Dân chơi đồng hồ thường không chuộng thạch anh vì thiếu tính thủ công.
2.3. Solar Movement – Bộ máy năng lượng ánh sáng
Solar Movement là gì? Solar Movement là bộ máy đồng hồ chạy bằng ánh sáng – Cả ánh sáng tự nhiên từ mặt trời lẫn ánh sáng từ đèn led, đèn sợi đốt hay đèn huỳnh quang. Bởi đồng hồ Solar Movement được trang bị tấm pin năng lượng mặt trời ở đằng sau của mặt số. Tấm pin này có nhiệm vụ hấp thụ ánh sáng và chuyển thành năng lượng.
Tuy nhiên, bạn không cần “phơi nắng” đồng hồ liên tục. Đồng hồ Solar có khả năng tích trữ năng lượng cực tốt. Chỉ cần sạc đầy một lần, có thể hoạt động mượt mà suốt vài tháng liền, thậm chí lên đến 6 tháng mà không cần sạc lại.
2.3.1 Nguyên lý hoạt động của Solar Movement
Solar Movement hoạt động bằng cách chuyển đổi ánh sáng thành điện năng để vận hành đồng hồ. Các tấm pin quang điện dưới mặt số hấp thụ mọi nguồn sáng, tạo ra dòng điện. Năng lượng này sau đó được lưu trữ trong một cục pin sạc đặc biệt có tuổi thọ cao. Mạch điện tử thông minh quản lý quá trình sạc và điều phối năng lượng, đảm bảo đồng hồ luôn chạy chính xác mà không cần thay pin.
2.3.2 Ưu điểm và nhược điểm của Solar Movement
Ưu điểm của bộ máy Solar:
– Chẳng cần thay pin như bộ máy Quartz: Vì đồng hồ được sạc bằng ánh sáng.
– Thân thiện với môi trường: Vì sử dụng năng lượng sạch, không thải pin độc hại.
– Độ chính xác cao: Không lo bị lệch giờ giấc, kể cả là vài giây.
– Ít bảo dưỡng: Cơ chế đơn giản, ít hỏng hóc vặt.
Nhược điểm của bộ máy Solar Movement:
– Phụ thuộc vào ánh sáng: Không dùng trong thời gian dài + cất nơi tối, đồng hồ sẽ hết pin.
– Khó sửa khi hỏng pin năng lượng: Tấm pin năng lượng mặt trời hỏng thì thay khó và mắc hơn pin thường.
– Giá thành nhỉnh hơn: Cao hơn đồng hồ Quartz thông thường.
2.4. Kinetic Movement – Bộ máy động học
Kinetic Movement hay bộ máy động học là sự kết hợp của bộ máy cơ học và bộ máy Quartz. Vậy nên năng lượng truyền cho đồng hồ cũng được tạo ra từ Pin như bộ máy quartz và thông qua cử động của tay như – Như bộ máy cơ học Mechanical Movement.
2.4.1 Nguyên lý hoạt động của Kinetic Movement
Khi người đeo cử động tay, một Rotor nhỏ sẽ quay và tạo ra điện năng. Nhưng thay vì truyền trực tiếp như máy cơ, năng lượng này sẽ được nạp vào một tụ điện (capacitor). Chính tụ này sẽ cấp nguồn cho mạch thạch anh dao động, giúp đồng hồ chạy và thực hiện các tính năng khác như hiển thị lịch, bấm giờ (Chronograph).
2.4.2 Ưu điểm và nhược điểm của Kinetic Movement
Ưu điểm của bộ máy Kinetic:
– Không cần thay pin thường xuyên: Bộ máy tự sạc qua chuyển động tay, tiết kiệm chi phí thay pin.
– Độ chính xác cao: Nhờ sử dụng tinh thể thạch anh, thời gian được kiểm soát chuẩn chỉnh.
– Dự trữ năng lượng tốt: Khi sạc đầy, pin có thể tích trữ năng lượng từ vài tháng đến cả năm (tùy mẫu).
– Thân thiện với môi trường: Ít rác thải pin – điểm cộng lớn cho ai quan tâm đến môi trường.
Nhược điểm của Kinetic Movement:
– Giá thành cao hơn đồng hồ Quartz thông thường: Vì cấu tạo phức tạp và công nghệ hiện đại hơn.
– Ít mẫu mã đa dạng: Chủ yếu đến từ một vài hãng, đặc biệt là Seiko.
– Cần đeo thường xuyên: Nếu để quá lâu không đeo, pin sẽ yếu dần và phải nạp lại từ đầu.
– Chi phí sửa chữa cao: Khi gặp trục trặc về pin sạc hay Rotor, chi phí thay thế và sửa chữa có thể “đau ví”.
3. Bộ máy Movement nào tốt nhất cho đồng hồ của bạn? So sánh nhanh các loại bộ máy Movement
Rất khó để khẳng định đâu là bộ máy Movement “tốt nhất”, vì mỗi loại đều có điểm mạnh riêng và một vài điểm trừ đi kèm. Vậy nên, thay vì băn khoăn “loại nào tốt nhất?”, bạn nên tự hỏi “loại nào phù hợp với mình nhất?”.
Để giúp bạn chọn được bộ máy hợp gu và hợp nhu cầu, AE-Store đã tổng hợp lại toàn bộ của các dòng Movement ở trên ngay trong bảng sau, giúp bạn đưa ra lựa chọn nhanh chóng và chính xác nhất:
| Tiêu chí | Automatic | Manual | Kinetic | Quartz | Solar |
| 1. Thay pin | Không | Không | Có (phụ thuộc tần suất đeo) | 1 – 2 năm/lần | Có, khoảng 10 năm/lần |
| 2. Lên cót tay | Không | Có | Không | Không | Không |
| 3. Chuyển động cơ học | Có | Có | Có (bao gồm cả pin) | Không | Không |
| 4. Cần đeo thường xuyên | Có | Không | Có | Không | Không |
| 5. Giá cả | Đắt nhất, do kỹ nghệ chế tác và cấu trúc phức tạp | Thường đắt, do khó chế tác | Giá khá cao (nhưng rẻ hơn máy cơ) | Rẻ, phổ biến | Khá đắt tiền, rẻ hơn máy cơ cao cấp |
| 6. Độ chính xác | Khá chính xác nhưng lệch vài giây/ngày | Lệch vài giây đến vài phút/ngày nếu không lên cót đúng cách | Chính xác, lệch vài giây/tháng | Rất chính xác, lệch vài giây/năm | Rất chính xác, lệch vài giây/tháng |
| 8. Hiển thị kỹ thuật số | Không | Không | Có, thường dạng analog + số | Có, thường dạng digital + kim số truyền thống | Có, thường dạng analog hoặc hybrid số |
4. Cách sử dụng đúng và bảo quản Movement để đồng hồ chạy trơn tru dài lâu
Mỗi một bộ máy Movement lại có cách sử dụng và bảo quản riêng biệt. Vậy nên, trong quá trình dùng, cần tuân thủ những nguyên tắc mà AE-Store gợi ý dưới đây để đảm bảo đồng hồ hoạt động trơn tru trong thời gian dài.
4.1 Đối với bộ máy cơ học:
– Nếu là bộ máy Automatic cần đeo ít nhất 8 tiếng mỗi ngày để Rotor tự động lên dây cót. Ngược lại là bộ máy thủ công, lên cót tay thì cần vặn núm chỉnh giờ đều đặn khoảng 20 – 40 vòng mỗi ngày.
– Ngoài ra, cần để bộ máy cơ học tránh xa các thiết bị có từ trường mạnh như tivi, điện thoại hay loa để tránh bị nhiễm từ, làm giờ giấc bị sai lệch.
– Hạn chế làm đồng hồ có bộ máy cơ học bị va chạm mạnh, bởi các linh kiện nhỏ bên trong rất dễ bị hư hại.
4.2 Đối với bộ máy thạch anh (Quartz Movement):
– Cần thay pin kịp thời khi đồng hồ báo hiệu hết pin hoặc ngừng chạy. Bởi nếu để pin cạn trong thời gian dài sẽ làm rò rỉ axit, khiến các mạch điện tử bên trong bị hỏng hóc.
– Đặc biệt, cần đặt đồng hồ ở nơi xa từ trường vì từ trường cũng ít nhiều ảnh hưởng đến độ chính xác của đồng hồ Quartz.
4.3 Bộ máy năng lượng ánh sáng (Solar Movement):
– Cần đảm bảo đồng hồ luôn được “ăn no” ánh sáng. Không để đồng hồ có bộ máy Solar trong hộp kín hay ở nơi tối tăm quá lâu. Vì điều này sẽ làm cạn năng lượng dự trữ, khiến đồng hồ ngừng chạy.
– Không “phơi” dưới ánh nắng quá lâu: Vì nhiệt độ cao sẽ ảnh hưởng tới tấm pin ở đằng sau của mặt số đồng hồ.
– Nạp đầy ánh sáng cho đồng hồ ngay và luôn khi thấy kim giây nhảy bất thường hoặc chỉ báo mức năng lượng dự trữ đang ở mức thấp.
4.4 Bộ máy động học (Kinetic Movement):
– Trước tiên, cần đeo thường xuyên để đồng hồ không bị cạn năng lượng và ngừng chạy.
– Và sau 10 đến 20 năm sử dụng cần đem đồng hồ đi thay pin ở bên trong.
Movement là gì? Đây là cách gọi khác của Calibre và chính là động cơ của đồng hồ. Có nhiệm vụ giúp đồng hồ chạy và làm nhiều nhiệm vụ khác. Và Movement được chia làm 4 loại: Bộ máy cơ học – Bộ máy thạch anh – Bộ máy năng lượng mặt trời – Bộ máy động học. Mỗi loại sẽ có ưu điểm và nhược điểm riêng. Vậy nên khi lựa cần xem loại nào phù hợp với nhu cầu và thói quen của mình.
Xem thêm các kiến thức hữu ích khác về đồng hồ tại AE-Store qua: https://donghocasio.vn/
abv
OK